Bán cho tiệm và nơi bán lại: khác gì bán lẻ

Một mối lấy đều thì nhẹ hơn nhiều so với bán lẻ từng hũ — ít lần hẹn, ít lần giải thích, ít lần đóng gói.

Nhưng có bốn thứ họ cần mà người nuôi thường chưa có, và biết trước thì đỡ mất công.

Bốn thứ nơi bán lại cần

1. Nguồn đều. Đây là khác biệt lớn nhất và cũng là chỗ khó nhất.

Tiệm cần biết tháng nào cũng có. Còn nguồn của người nuôi thì theo mùa — có quãng nhiều, có quãng không có gì.

Đừng hứa đều rồi hụt. Nói thật ngay từ đầu: mỗi năm có mấy đợt, mỗi đợt khoảng bao nhiêu. Nhiều tiệm chấp nhận được, và họ tự tính đường xoay trong quãng trống.

2. Chất lượng đoán được. Họ phải trả lời khách của họ, nên cần lô này giống lô trước ở mức hợp lý.

Mật ong dú thì màu và vị đổi theo mùa hoa — chuyện đó bình thường, nhưng phải nói trước cho tiệm để họ nói lại được với khách. Không nói thì họ tưởng hàng có vấn đề.

3. Mã lô và ghi chép. Nếu một hũ gặp vấn đề thì họ cần truy ngược được — thay vì phải rút cả lô khỏi kệ.

Đây là thứ người nuôi hay thiếu nhất, mà lại rẻ nhất để làm: ngày thu, thùng nào, ghi vào sổ và ghi lên nhãn.

4. Nhãn đủ thông tin. Tiệm bán lại thì nhãn là thứ khách nhìn. Loài ong, nơi thu, mùa thu, khối lượng, ngày đóng gói, hạn dùng, cách bảo quản, tên và số điện thoại người làm ra.

Và không ghi công dụng chữa bệnh — đây là chỗ đặt tiệm vào rủi ro, và tiệm hiểu chuyện sẽ từ chối nhận.

Chuyện giá

Giá cho nơi bán lại thấp hơn giá bán lẻ — đó là bình thường, vì họ phải có phần của họ.

Nhưng tính cho đúng: lấy giá bán lẻ trừ đi phần công mình không phải làm nữa — không phải hẹn từng khách, không phải đóng gói lẻ, không phải giải thích lặp lại.

Nếu trừ xong mà thấp hơn giá thành thì đừng nhận. Bán sỉ dưới giá thành để «có mối» là cách nhanh nhất làm mình kiệt.

Thống nhất trước ba việc: hàng không bán được thì sao, hàng hỏng thì sao, và trả tiền khi nào — lấy hàng hay bán xong. Ba thứ này không nói trước thì sớm muộn cũng thành chuyện.

Cái mất mà ít ai tính

Mất liên hệ với người dùng cuối.

Bán lẻ thì mình biết ai mua, hỏi thăm được, và họ giới thiệu người khác cho mình. Bán qua tiệm thì tiệm giữ khách, và mình chỉ là nhà cung cấp.

Điều đó không xấu, nhưng nó có nghĩa là kênh khách giới thiệu khách không lớn lên — mà trong nghề này thì đó là kênh bền nhất.

Cách nhiều người nuôi làm: giữ cả hai. Bán lẻ cho người trong vùng, bán sỉ phần dư. Và trên nhãn luôn có tên và số điện thoại của mình — để người dùng cuối vẫn tìm lại được.

Tiệm nào hợp

Tiệm bán nông sản địa phương, quán có bán đồ vùng miền — họ quen với chuyện hàng theo mùa và quen kể câu chuyện nguồn gốc.

Tiệm nhỏ, chủ tự đứng bán — nói chuyện thẳng được, và họ nhớ nguồn gốc để kể lại cho khách.

Ít hợp hơn: nơi đòi nguồn đều quanh năm và đòi lượng lớn — người nuôi quy mô vườn nhà thường không với tới, và cố với thì phải gom hàng, mà gom thì mất thứ duy nhất mình có sẵn là nói được nguồn gốc.